روانشناسی

اختلال دوقطبی چیست؟ و چه علائمی دارد؟

اختلال دو قطبی، عارضه روانپزشکی است که با ایجاد اختلالاتی در افراد سبب بروز نوساناتی مانند (شیدایی – افسردگی) در خلق و خوی افراد می‌شود. معمولا وجه غالب بیماری مربوط به اختلال در هیجانات و احساسات فرد می‌گردد و سایر علایم بیماری از جمله اختلال در خواب، اشتها و یا تفکر در پی اختلالات هیجانی بروز میکند.

این اختلال که از سنین نوجوانی تا بزرگسالی را در بر می گیرد با عنوان افسردگی شیدایی نیز از آن نام برده می‌شود

افرادی که به اختلال دوقطبي گرفتار هستند دچار نوسانات خلقي  شديد مي‌باشند. اين نوسانات معمولا هفته‌ها يا ماه‌ها طول مي‌کشد و با آنچه مردم عادي در زندگي روزمره تجربه مي‌کنند بسيارمتفاوت است.

خلق شيدا: احساس شادماني بسيار و نااميدي

خلق افسرده: احساس شديد افسردگي

خلق مختلط: به عنوان مثال خلق افسرده همراه با بيقراري و فعاليت بيش از اندازه ناشي از شيدائي

 

دوقطبی

اختلال دوقطبی نوع اول

قطب شیدایی یا مانیا

این قطب حداقل به مدت يک هفته ظاهر می‌یابد. اگرچه بيشتر مبتلايان دوره افسردگي را هم تجربه مي‌کنند اما برخی از آن‌ها فقط دوره شيدائي را تجربه مي‌کنند.
دوره‌هاي شيدايي بدون درمان بين 3 تا 6 ماه به طول مي‌انجامند. دوره‌هاي افسردگي در صورتي که مداوا نشوند 6-12 ماه ادامه پيدا مي‌کنند.
نوسانات خلقی از اوج شیدایی تا احتمال افسردگی – سرخوشی – گشاده رویی مفرط – احساس در اوج بودن، در این دوره دیده می‌شوند.

علائم دوره شیدایی یا مانیا

در این دوره تمرکز کاهش پیدا می‌کند، نیاز به خواب کم می‌شود و بیمار توهم خودبزرگ‌بینی پیدا می‌کند. قضاوت بیمار ممکن است مختل شود و دست به ولخرجی‌های غیرمعمول یا رفتارهای غیرطبیعی بزند.

برخی از علائم و نشانه‌های این بیماری شامل موارد زیر می‌شود.

  • بی‌قراری، افزایش انرژی و میزان فعالیت
  • خلق خیلی بالا و احساس نشاط شدید همراه با احساس خودبزرگ‌بینی
  • تحریک‌پذیری مفرط
  • صحبت کردن بی‌وقفه، مسابقه افکار، پریدن از موضوعی به موضوع دیگر با سرعت خیلی زیاد
  • عدم توانایی برای تمرکز، حواس‌پرتی
  • کاهش نیاز به خواب
  • اعتقادات غیرواقعی در مورد توانمندی‌ها و قدرت فرد
  • قضاوت ضعیف
  • ولخرجی یا خساست
  • رفتار متفاوت از حالت معمول که مدتی طولانی ادامه داشته‌است.
  • افزایش تمایلات جنسی
  • نشان دادن حرکات و تصمیم‌های ضدونقیض از خود
  • سوءمصرف داروها و مواد مخدر، الکل و داروهای محرک
  • رفتارهای اغواگرانه، مداخله‌جویانه، و پرخاشگرانه

دوره افسردگی معمولا طی دو هفته مشاهده می‌شود و حداقل پنج مورد از علائم زیر را با خود به همراه دارد:

  •  خلق افسرده در اکثر اوقات شبانه روز و تقریبا تمام روزها
  •  کاهش بارز علایق یا لذت برای تمام یا تقریبا تمام فعالیت ها
  •  کاهش یا افزایش وزن بدون رژیم غذایی
  • بی خوابی یا پرخوابی
  •  سراسیمگی یا کندی روانی حرکتی
  • خستگی
  • احساس بی ارزشی یا احساس گناه مفرط
  • کاهش توانایی تفکر یا تمرکز
  •  افکار عود کننده درباره مرگ
  •  افکار مکرر یا اقدام به خودکشی

اختلال دوقطبی نوع دوم

در این مقطع، دوره شیدایی وجود ندارد اما یک یا چند دوره نیمه‌شیدایی و یک یا چند دوره افسردگی اساسی با خود به همراه دارد. نوسات خلقی حول محور افسردگی تا شیدایی و داشتن افکار خودکشی می‌چرخد.
درصد زیادی از بیماران دوقطبی نوع دوم، در طول بیماری خود افسردگی را تجربه می‌کنند.

علائم دوره اختلال دوقطبی نوع دوم

معمولا بیماری ممکن است با سه مورد از علائم زیر آشکار شود:

  •  افزایش اعتماد به نفس یا خود بزرگ بینی
  • کاهش نیاز به خواب، پرحرفی یا احساس فشار برای حرف زدن
  •  پرش افکار
  •  حواس پرتی
  •  افزایش فعالیت های هدفمند یا بی هدف
  •  فعالیت هایی با پیامدهای دردناک / ولخرجی، بی مبالاتی جنسی

دوره افسردگی نیز طی دو هفته آشکار می‌شود و علائمی مانند دوره افسردگی مانیا دارد.

در اختلال دوقطبی نوع یک، حداقل یک مرتبه جنون وجود دارد که ممکن است قبل و یا پس از دیوانگی خفیف و یا قسمت‌های اصلی افسردگی اتفاق بیفتد. در برخی موارد، جنون ممکن است موجب جدایی از واقعیت شود. اما در اختلال دوقطبی نوع دوم حداقل یک دوره افسردگی بزرگ و حداقل یک قسمت دیوانگی خفیف است، اما هرگز یک بخش جنون وجود ندارد.

اختلال دوقطبی نوع سوم

 اختلال خلق ادواری (سیکلوتایمی)

این اختلال در نوجوانی و اوایل بزرگسالی شروع می‌شود و شامل دوره‌های متعدد و مجزایی از علائم هیپومانیا و افسردگی است. فرد در این دوره نوسانات خلقی (افسردگی – شیدایی) – دمدمی مزاجی –  بد خلقی – غیر قابل پیش بینی بودن –  غیر قابل اعتماد بودن را تجربه می‌کند.

دوقطبی

علت اختلال دوقطبی چیست؟

هنوز دلیل قطعی و موجهی برای این اختلالات شناخته نشده‌است، اما محققان بر این باورند که اختلالات دوقطبی منشأ ارثی دارند و عوامل ارثی تاثیر بیشتری در پیدایش این اختلال دارند تا عوامل محیطی. همچنین این نوسانات خلقی ممکن است طی یک استرس شدید یا بیماری به وجود آیند.

خبر خوب این است که این اختلالات با دارو قابل کنترل هستند.

درمان

درمان‌های روانشناسی اختلال قطبی شامل موارد زیر است:

  • تربیت روانی، دانستن بیشتر در مورد اختلالات دوقطبی
  • تحت نظر داشتن حالت روحی، کمک کردن به شما برای شناخت زمان‌های تغییر حالت روحی
  • استراتژی خلقی کمک کردن برای جلوگیری از تغییر حالت روحی به شیدایی یا افسردگی کامل
  • کمک برای افزایش مهارت‌های سازگاری
  • شناخت و رفتار درمانی (CBT) برای افسردگی

درمان به وسیله مواد طبیعی:

  • مصرف توت‌ها و خانواده آن
  • مصرف لبنیات
  • غلات
  • چای گیاهی
  • مصرف سیب، پرتقال، موز
  • شکلات تیره

مدت درمان

مدت زمانی که برای درمان این بیماری در نظر گرفته می‌شود با توجه به عدم شدید بودن آن، معمولا 9 ماه تا یک سال است؛ اما در مواردی که بیماری عود کرده است و بیمار را از انجام فعالیت اجتماعی‌اش باز می‌دارد بین 2 تا 5 سال به طول می‌انجامد.

برچسب ها
نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن