روانشناسی

سایکوز یا روان پریشی چیست؟ تفاوت سایکوز و نوروز!

عبارت سایکوز یکی از پرکاربردترین عبارات در حیطه روانشناسی است و به معنای وضعیت روانی غیر طبیعی‌ای که بیمار دارای علائمی مانند توهم یا هذیان می‌شود.
سایکوز یا روان‌پریشی، اختلال روانی بوده که فرد مبتلا به آن قادر نخواهد بود تفاوت میان افکار درونی، فانتزی­‌ها و واقعیت‌­های دور و بر خود را تشخیص دهد.

سایکوز (روان پریشی) و نوروز چیست؟

در روان پزشکی سایکوز (روان پریشی) و نِوروز برای نوعی دسته بندی کردن اختلالات استفاده می‌گردد. در واقع سایکوز و نوروز نام اختلال نیستند، بلکه هر کدام یک وضعیت را تشریح می‌کنند و خود می‌توانند شامل چند اختلال باشند.

سایکوز

واژه سایکوزیس از ترکیب دو کلمه یونانی پسوخه، ψυχή، به معنای روان، و اُسیس، οσις، به معنای موقعیت غیرطبیعی تشکیل شده‌است.
سایکوز به حالتی از وضعیت روانی و غیرطبیعی اطلاق می‌شود که در آن فرد ارتباط خود را کاملا با واقعیت از دست می‌دهد و عملا بین واقعیت و خیال نمی‌تواند تفاوتی قائل گردد.

در زبان فارسی به‌جای سایکوز از عبارت معادل آن (( روان پریشی )) استفاده می‌شود. فرد روان پریش حس واقعیت سنجی‌اش را از دست می‌دهد. در واقع عبارت یا وضعیت سایکوز به بیماری‌های شدیدتری مثل اسکیزوفرنی و دوقطبی اطلاق می‌شود.

علائم سایکوز

  • هذیان
  • توهم
  • فقدان بینش
  • اختلالات بینش
  • رفتار آشفته
  • گفتار آشفته

فرد قبل از ورود به دوره سایکوز، دچار علائمی می‌شود که دیگران متوجه آن خواهند شد. در واقع تغییراتی در رفتار، خلق و سایر جنبه‌های شخصیتی بیمار رخ می‌دهد که می‌توانند نشانه‌ای از شروع بیماری روانی باشند. دو نشانه مهم سایکوز هذیان و توهم می‌باشند.

توهم:

توهم؛ دیدن، شنیدن و احساس چیزهایی است که در عالم واقعی وجود ندارند. ممکن است فرد در اثر توهم صدایی را بشنود که به او دستوراتی می‌دهد یا فردی را ببیند.

هذیان:

هذیان؛ باور و عقیدۀ غلطی است که فرد در مورد خود، دنیا، اطرافیان و یا سایر چیزها دارد. بدون این‌که برای این باور غلط در دنیای واقعی مدرک و استدلال منطقی داشته باشد. فرد دارای هذیان علیرغم نقض دائم این باورها و یا عدم تاییدش باز هم مصرانه روی عقیده‌اش ایستادگی می‌کند. هذیان خود انواعی دارد؛ برای مثال فرد ممکن است باور داشته باشد تحت تعقیب است یا باور داشته باشد فضایی‌ها عقایدش را دزدیده و در محیط منتشر می‌کنند.

سایکوز

نوروز

نِوروز حالتی است که فرد از واقعیت جدا نشده و نسبت به وضعیت و احیانا مشکلات خود بینش قابل توجهی دارد. در این دست اختلالات، بیمار قادر است خیالات خود را از واقعیت متمایز کند. هرچند ممکن است اختلالات شدیدی در رفتار و احساسش داشته باشد ولی دچار روان پریشی و از هم گسیختگی نشده است. برای مثال ممکن است اختلال فرد نوروز، اضطراب اجتماعی، افسردگی یا فوبیا باشد.

علت ابتلا به این اختلال چیست؟

  • عوامل ارثی_ژنتیکی
  • ضربات و تنش‌های شدید روانی
  • ضربات و تنش‌های شدی جسمی و محیطی
  • الکل و داروهای خاص
  • اسکیزوافکتیو
  • تومورهای مغزی
  • اسکیزوفرنی
  • حملات تشنجی
  • افسردگی‌های نادیده گرفته شده
  •  اختلالات خلقی دوقطبی
  •  زوال عقل (دمانس و آلزایمر)
  • سکته مغزی

 سایکوز

تشخیص و درمان

تشخیص سایکوز به نظر متخصصین روانشناسی و روانپزشکی نیاز دارد. بنابراین به اطلاعات موجود در اینترنت اکتفا نکنید و به یک متخصص مراجعه کنید.

اگر این بیماری در مراحل اولیه تشخیص داده شود تاثیر بسیار زیادی در درمان و بهبود آن دارد. برای درمان این بیماری ابتدا به علل به‌وجود آوردنده این اختلال توجه می‌شود، سپس متخصصان درمان را در دو بخش دارویی و روانشناختی ادامه می دهند.

درمان دارویی شامل داروهای آنتی سایکوز مثل هالوپریدول می‌شود. روانپزشک، داروی ضدسایکوز را برای کاهش نشانه‌ها تجویز می‌کند. اما روانشناس، درمان روانشناختی را برای شناسایی و درمان هذیان‌ها و توهم‌ها، افزایش بینش مراجع، فراهم کردن حمایت و هم چنین آموزش روانی فرد و نزدیکانش استفاده می‌کند.

برچسب ها
نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن