روانشناسی

اختلال اسکیزوفرنی یا روان گسیختگی | علل، علائم و درمان آن!

اسکیزوفرنی یکی از شدیدترین اختلالات روانی بوده که با ایجاد اختلال در تمامی جنبه‌ها، زندگی فرد را تحت تاثیر قرار می‌دهد. این اختلال با کاهش توانایی درک واقعیت، رفتار و گفتار غیرعادی همراه است و می تواند فرد و اطرافیان را از یک زندگی عادی محروم سازد.

اسکیزوفرنی

اسکیزوفرنی یک اختلال شدید روانی محسوب می‌شود که در طی آن فرد مبتلا، واقعیت را به شکل نامعمولی تفسیر و درک می‌کند.
اسکیزوفرنی خود را با توهم، هذیان، تفکر مختل و رفتارهایی نشان می‌دهد که زندگی عادی یک فرد را مختل کرده و شدیدا ناتوان کننده می‌باشد. این بیماری خود را با ناتوانی در اندیشدن، عاطفه ضعیف، انجام رفتارهای نامعقول و ناتوانی در درک واقعیات نشان می‌دهد.

اسکیزوفرنی

در مراحل اولیه این بیماری ممکن است نشانه‌ها با بیماری‌های دیگری چون افسرده خویی و شخصیت اجتنابی اشتباه گرفته شود. بنابراین برای تشخیص و درمان نیاز به مراجعه به یک متخصص می باشد.

این بیماری در مردان بسیار بیشتر از زنان می‌باشد.سن متوسط شروع اختلال در دهه بیست عمر افراد بوده و بروز آن در کودکی بسیار نادر است.

علائم اسکیزوفرنی

علائم و نشانه‌های اسکیزوفرنی به دو دسته‌ی نشانه‌های مثبت و نشانه‌های منفی تقسیم می‌شوند. این تقسیم‌بندی براساس رویکرد جدید سازمان روانشناسی اتخاذ شده است.

نشانه‌های مثبت

نشانه‌های مثبت، علائمی هستند که بصورت ناگهانی در فرد به‌وجود می‌آیند و در حالت معمول در مردم عادی دیده نمی‌شوند. این علائم می‌تواند شامل: هذیان، توهم، اختلال افکار  و اختلال در گفتار باشد.

هذیان

به افکاری گفته می‌شود که فرد در مورد دنیا، آدم‌ها، خودش و سایر پدیده‌ها دارد. این افکار ریشه در واقعیت ندارند و به شکل واضح و شدیدی تحریف شده هستند. مثل این عقیده که فرد فکر می‌کند پیامبر می‌باشد. یا فرد فکر می‌کند افکارش را فضایی‌ها به داخل سرش می گذارند.

اختلال افکار

در این اختلال جریان یا شکل و محتوی فکر تغییر پیدا می‌کند، یعنی فرد در فکر کردن دچار مشکل می‌گردد، افکارش ارتباط منطقی با یکدیگر ندارند و نمی‌توانند در یک خط مستقیم فکر کند.

اختلال گفتار

فرد توانایی گفتار بصورت منسجم را از دست می‌دهد و نمی‌تواند منظور خود را به‌خوبی بیان کند. بطوریکه گفتار وی، بی‌معنی به‌نظر می‌رسند. واژه‌های عجیب و غریب به کار می‌برد یا ساختار جملاتش مبهم و ناواضح می‌باشد.

نشانه‌های منفی

نشانه‌هایی هستند که انتظار می‌رود یک شخص عادی آن‌ها را داشته باشد اما فرد مبتلا به اسکیزوفرنی آن‌ها را ندارد. یعنی فقدان‌های عاطفی و رفتاری که یک فرد مبتلا ممکن است از سال‌های بسیار دور آن‌ها را از خود نشان دهد، علائم منفی عبارت‌اند از:

  • فقدان روابط اجتماعی و انزوا
  • اختلالات عاطفی واضح مثل خلق پایین، سطحی یا یکنواخت
  • واکنش های هیجانی نامتناسب با موقعیت
  • فقدان انگیزه و اراده در فرد
  • ناتوانی در تجربه لذت

علل پیدایش این اختلال چیست؟

1-ریشه این اختلال مانند بسیاری از اختلالات روانی در ژنتیک و عوامل ارثی نهفته است. حضور یک فرد اسکیزوفرنیک در بستگان درجه اول، ریسک ابتلا به این بیماری را بسیار بالا می‌برد. علاوه بر این حضور افرادی با اختلال شخصیت اسکیزوتایپال و اسکیزوئید یا اختلال روان پریشی گذرا در خانواده، ابتلا به این بیماری را افزایش می‌دهد.

2-علل محیطی-تربیتی هنگامی که با علل ژنتیکی همراه شوند، فردی که استعداد ژنتیکی اسکیزوفرنی دارد را مبتلا می‌سازند. عوامل محیطی مانند شرایط تولد، فصل تولد (تولد در زمستان و اوایل بهار با اسکیزوفرنی ارتباط دارد)، شرایط تربیتی نامناسب و فشارهای روانی اولیه همگی فرد را در معرض ابتلا قرار می‌دهند.

3-مصرف مواد مخدر؛ برخی از مواد مخدر سبب رشد و پیشرفت اسکیزوفرنی می‌شوند. از جمله: ماری جوانا ( و حشیش )، کوکائین، آمفتامین و ال اس دی.
مصرف آمفتامین، کوکائین، و به میزان کمتر الکل، می‌توانند منجر به جنونی که بسیار شبیه به اسکیزوفرنی است شوند.اگر چه به‌طور کلی علت بیماری تصور نمی‌شود، اما افراد مبتلا به اسکیزوفرنی نیکوتین بسیار بیشتری نسبت به جمعیت عمومی مصرف می‌کنند.

درمان اسکیزوفرنی

در وهله اول برای درمان اسکیزوفرنی از دارو درمانی استفاده می‌شود. روانپزشک پس از مصاحبه با بیمار، دارو را تجویز و بیمار را بستری می‌کند. بیمار باید تحت مراقبت مستقیم پزشک قرار گیرد.

داروهای معمول برای درمان اسکیزوفرنی، داروهای ضد روانپریشی مثل هالوپریدول، کلوزاپین، ریسپریدون و … می‌باشند. این داروها هرکدام عوارض جانبی خاص خود را دارند و در شرایطی مصرف آن‌ها ممکن است شدیدا خطرناک باشد. بنابراین مصرف آن‌ها حتما باید طبق دستور و نظارت پزشک باشد.

علاوه بر درمان‌های دارویی برخی درمان‌های حمایتی خانواده محور به فرد و خانواده کمک می‌کند اختلال اسکیزوفرنی را بهتر بشناسند، مصرف داروها را طولانی مدت ادامه دهند و نشانه‌های عود و برگشت بیماری را شناخته و از آن به موقع پیشگیری کنند.

برچسب ها
نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن