روانشناسی

اختلال استرس پس از حادثه PTSD چیست؟

اختلال استرس پس از حادثه یا PTSD (مخفف Posttraumatic Stress Disorder) نوعی از عارضه‌های بلندمدت محسوب می‌گردد که پس از ترس‌های شدید، درماندگی و یا وحشت‌هایی مانند تهدید جسمی یا جنسی، مرگ غیر منتظره یکی از افراد مورد علاقه، یک تصادف، جنگ یا بلایای طبیعی به وجود می‌آید.

حوادث ناگوار می‌توانند منشاء ایجاد دو اختلال روانی به نام‌های اختلال استرس حاد و اختلال استرس پس از حادثه (PTSD) شوند که علایم بالینی آن‌ها مشابه است.

از تفاوت‌های میان اختلال استرس حاد و اختلال استرس پس از حادثه (PTSD) می‌توان به زمان وقوع و مدت زمان دوام آن‌ها اشاره کرد. زمانی که استرس ناشی از حادثه بیش از یک ماه ادامه داشته باشد و در تمامی جنبه‌های زندگی فرد تاثیر بگذارد، روانشناسان آن را با عنوان اختلال PTSD شناسایی می‌کنند.

هر سانحه‌ای نمی‌تواند منجر به بروز PTSD یا اختلال استرس پس از سانحه گردد.

حوادثی که می‌توانند باعث ایجاد اختلال PTSD شوند:

  • تجربه مستقیم حوادث آسیب زا:

جنگ، تهدید یا حمله واقعی فیزیکی، سرقت، خفگی، بد رفتاری جسمی دوران کودکی، تهدید یا خشونت جنسی واقعی، دزدیده شدن، گروگان گرفته شدن، حملات تروریستی، شکنجه شدن، اسیر جنگی بودن، بلایای طبیعی یا ساخت بشر و حوادث شدید وسایل نقلیه، هوشیار شدن در حین عمل جراحی، ….

  • مشاهده یک حادثه آسیب زا:

مشاهده آسیب‎های جدی یا تهدید به آن، مرگ غیر طبیعی، بد رفتاری جسمی یا جنسی با توسل به زور، تهاجم خانوادگی، تصادفات، جنگ یا بلایا و یا حادثه فجیع طبی مثل خونریزی تهدید کننده زندگی فرزند …

  • با خبر شدن از یک حادثه آسیب زا:

در این شرایط فرد از اتفاقات ناگهانی یا فجیعی مطلع می‌شود که برای وابستگان نزدیک یا دوستان رخ داده است. تهاجم‌های وحشیانه فردی، خودکشی، تصادف‌های شدید و جراحات جدی از این دسته هستند.

  • تجربه مکرر یا شدید با حوادث آزار دهنده و تنفر آور حادثه آسیب زا:

مسئولین خط اول جمع آوری کننده بقایای اجساد، مامورین پلیسی که مکرراً با جزییات سوء رفتار با کودک مواجه است.

اختلال

علائم اختلال استرس پس از حادثه:

یادآوری حادثه:

در فرد مبتلا به این اختلال، به صورت شایع، یادآوری‌های مزاحم و مکرر حادثه به سراغ وی می آیند. این یاد آوری‌ها، خاطراتی در مورد سانحه هستند که به طور خود به خودی و یا بر اثر یک محرک، تجربه آسیب زا را برای فرد یادآوری می‌کند.

رویای مربوط به حادثه:

رویاهای ناراحت کننده‌ای در مورد حادثه برای فرد مبتلا به این اختلال پیش می‌آید، برای مثال فردی که از یک حادثه تصادف جان سالم به در برده، رویای ناراحت کننده ممکن است صدای تصادف ماشین باشد، و رویای یک سرباز جنگی می تواند آسیب دیدن به روشی غیر از جنگیدن باشد.

بازگشت به گذشته (فلش بک):

در این حالت فرد طوری رفتار می‌کند که گویی حادثه آسیب زا اکنون رخ داده است و وی آن را در همان لحظه تجربه می‌کند.

ناراحتی روانی شدید یا واکنش فیزیولوژیک محسوس:

بعضی از مبتلایان به این اختلال، خاطرات مزاحمی از خود حادثه ندارند اما در عوض وقتی با رویدادی مواجه می‌شوند که مشابه یا نمادی از جنبه‌های حادثه آسب زاست، نوعی ناراحتی روانی یا فیزیولوژیکی را تجربه می‌کنند، مثل روز پر از باد برای کودکان طوفان زده، احساس گرما برای یک قربانی آتش سوزی، سرگیجه برای یک فرد نجات یافته از ضربه سر.

خلق منفی:

این افراد هیجان‌های مثبت مانند شادی، لذت، رضایت یا هیجان‌های همراه با صمیمیت، مهربانی یا تمایلات جنسی را نمی‌توانند به صورت مستمر حفظ کنند اما هیجانات منفی مثل ترس، غمگینی، خشم، احساس گناه و شرم را حفظ می‌نمایند.

تغییر در آگاهی:

تغییر در آگاهی به صورت احساس جدا شدن از خود یا محیط یا فراموش کردن، یک جنبه مهم از حادثه رخ داده، است. خود را از آن طرف اتاق دیدن، حرکت کند اشیا، دیدن مغشوش اشیا نمونه‌هایی از تغییر در آگاهی هستند.

اجتناب:

بیمار ممکن است از صحبت در مورد تجربه آسیب زا امتناع کند یا به روش‌هایی مثل مصرف شدید الکل در هنگام به یاد آوردن حادثه برای کاهش سطح آگاهی خود روی بیاورد. همچنین مواردی مانند اجتناب از شنیدن اخباری که این گونه حادثه‌ها را پوشش می‌دهند، خودداری از بازگشت به مکانی که سانحه رخ داده یا دوری افرادی که حادثه مشابه‌ای را تجربه کرده‌اند ممکن است در افراد مبتلا به این اختلال دیده شود.

برانگیختگی:

برانگیختگی در افراد مبتلا به این اختلال ممکن است به صورت‌های مختلف بروز نماید، که می‌توان به این موارد اشاره کرد:

  • مشکل در شروع خواب
  • مشکل در داشتن خواب مداوم
  • کابوس دیدن
  • زود جوشی
  • پرخاشگری کلامی
  • پرخاشگری فیزیکی
  • افزایش حساسیت
  • مشکل در تمرکز (از جمله اشکال در به خاطر آوردن وقایع روزانه)
  • گوش به زنگی
  • حساس بودن به محرک‌های غیره منتظره (که به صورت پریدن، یکه خوردن و جهش نسبت به صداهای بلند خود رانشان می دهد)

اختلال

درمان استرس پس از حادثه:

مارتین سلیگمن در کتاب آسیب شناسی روانی (Abnormal Psychology) به این مسئله اشاره دارد که هم روش دارودرمانی و هم روش روان درمانی در درمان این اختلال مورد استفاده قرار گرفته است و می‌گیرد. اما ظاهراً روان درمانی اثربخش‌تر بوده است.

برچسب ها
نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن