روانشناسیسلامت و تندرستی

اختلال شخصیت وابسته،بیماری خاموش ولی مضمن!

تجزیه و تحلیل رفتاری افراد مبتلا به اختلال شخصیت وابسته

اختلال شخصیت وابسته ازجمله  شایع ترین اختلالات شخصیتی است.
این اختلال هم در مردان و هم در زنان بروز می‌کندو معمولا در اوایل جوانی یا دیرتر به‌عنوان شکل مهمی از روابط دوره‌ی بزرگسالی ظاهر می‌شود.

ویژگی‌هایی اختلال شخصیت وابسته

مبتلایان به اختلال شخصیت وابسته از لحاظ عاطفی وابسته‌ی دیگرانندو شدیدا سعی براین دارند که دیگران را خشنود کنند.این افراد رفتارهای محتاج‌گونه وچسبنده از خود نشان میدهند وترس از جدایی دارند.

در ادامه به سایر ویژگی‌های این نوع اختلال شخصیتی اشاره میکنیم:

اضطراب:

ازآنجایی که مبتلایان به اختلال شحصیت وابسته باور دارند برای ادامه زندگی نیازمندحمایت دیگری هستند،لذا همیشه اضطراب از دست دادن رابطه و غم از دست دادن و سردی رابطه همراهشان است که باعث افسردگی در آنها میشوند.

دردهای شبه جسمی:

افراد دارای اختلال شخصیت وابسته مشکلاتی مانند سردرد،معده درد و …را بیشتراز خود نشان می‌دهند.
آنها با ضعیف نشان دادن خود جلب توجه کرده و خود را نیازمند حمایت دیگران جلوه می دهند.

عدم اعتمادبنفس:

افراد وابسته،از اعتماد بنفس پایینی برخوردارند و میزان خود انتقادگری در آنها زیاد است.
آنها عموما برای خوشحال بودن دنبال دلایلی بیرون از وجود خود هستند وخوشحالی خود را وابسته به اتفاقت محیطی میدانند مثلا امروزمن خوشحالم چون همسرم با من مهربانتر بود …
آنها برای تشخیص درستی و غلط عملکردشان به غیراز نظر و تایید و و تشویق دیگران ملاک دیگری ندارندو همیشه نظر دیگران برایشان در الویت است.

عدم توانایی حل مشکل:

افراد وابسته،مهارت حل مشکل را ندارندو تامیتوانند از مشکلات فرارمیکنند.
آنها دنیا و مسائل زندگی را پیچیده وترسناک میبینند وبرای رویارویی با آن به دنبال کسی هستندکه بتواند از آنها مواظبت کرده وبرای آنها تصمیم گیری کندو حاضرند آرزوهای خود را پایمال کرده و گوش به فرمان باشند.

تایید گرفتن:

افراد دارای اختلال شخصیت وابسته درباره انجام کارها مدام تایید میگیرندو از انجام کارهای جدید اطمینان جویی می‌کنند. تنهایی به سفر نمی روند.
از مدیریت مالی خود ناتوان هستند.
از پذیرش مسئولیت‌های اضافی (ارتقا شغلی) و وظایف جدید امتناع می‌کنند.

تفکر صفرو صدی:

افراد دارای اختلال شخصیت وابسته بر این باورند که اگر ویژگی‌های یک فرد مستقل را از خود نشان دهند،دیگران آنها را ترک خواهند کرد؛
زیرا معتقد هستندکه یک فرد یا وابسته به دیگران وتحت حمایت ومراقبت دیگری است ویا کاملاً مستقل ودر نتیجه تنها.
آنها حد وسطی بین این دو قائل نیستند.
این تفکر صفرو صدی آنها،از مهمترین خطای شناختی افراد دارای اختلال شخصیت وابسته است.
تفکراتی مانند:من بدون مراقبت دیگری  زنده  نمی مانم.
من ناتوان ‌تر از آن هستم که بتوانم مستقل باشم و زندگی ‌ام را خودم مدیریت کنم ….

اعتراض نمیکنند:

آنها به ‌دلیل ترس از دست دادن دیگران ازهرگونه اختلاف با دیگران اجتناب می‌کنند،زیرا می ترسندکه رابطه خود را به‌خطر بیاندازندو آنها در این دنیای ترسناک تنها بمانند.
آنها در بیشتر مواقع  چشم خودرا بر مشکلات رابطه ومشکلات فرد مقابل میبندد به این دلیل کمتر آشکارا اعتراض میکنند.

تفکر منفی:

خطای شناختی دیگردر افراد دارای اختلال شخصیت وابسته،بخصوص در زمینه روابط ،فاجعه ساز است.
اگر کسی(بویژه فردی که آنها با او رابطه عاطفی داشته وبه او تکیه می‌کنند)با او دچار اختلاف اندکی بشود،فرد وابسته بدترین حالت ممکن را در ذهن مجسم کرده وباور داردکه دیگر کاری از دستش ساخته نیست.
در ذهن فرد وابسته افکاری مانند:من نمی‌توانم،من هرگز قادر نیستم این کار را بکنم،من ضعیف ‌تر از آن هستم که از عهده این کار برآیم و…وجود دارد.

رفتار نمادین:

افراد وابسته بخصوص زنان،خود را خوش رفتار،مهربان وبطور معمول زیبا ولی ناتوان می‌دانند.
وابستگی در مردان می‌تواند خودرا به‌ گونه دیگری نشان دهد.
نیاز به حمایت ومراقبت در یک مرد می‌تواند جنبه سوءاستفاده به‌ خود بگیرد.
یک مرد دارای اختلال شخصیت وابسته هنگامی که نگران ترک شدن است ویا وقتی احساس می‌کند طرف مقابل به کس دیگری نزدیک شده است،رفتارهای تند و همراه با خشونت وتهدید از خود نشان می‌دهد.
درحالیکه در زن‌ها به ‌صورت دردهای بدنی،افسردگی واضطراب و تلاش بیشتر برای جلب نظر همسر و یا شریک زندگی بروز می‌کند.

ناراحتی بیش از حد:

درست است که برای همه افراد از دست رفتن وتمام شدن یک رابطه ناراحت ‌کننده است،ولی برای افراد دارای اختلال شخصیت وابسته این امر فاجعه ‌آمیز تلقی میشود شدت احساسات و ناراحتی آنها بسیار بیشتر ازحد معمول است.

ایثارگری:

افراد دارای اختلال شخصیت وابسته،ایثارگری بسیاری برای دیگران دارند تادیگران درمقابل ایثارگریشان،آنها را ترک نکرده و مسئولیت زندگی آنها را برعهده بگیرند.

باور منفی:

افراد وابسته،باور به “من خوب نیستم، تو خوب هستی” دارند.آنها شخص مقابل را توانا،دانا و پرقدرت فرض می‌کنندو در مقابل،خود را ضعیف،ناتوان ومحتاج مراقبت می‌دانند.

درمان:

هدف افراد دارای اختلال شخصیت وابسته از مراجعه به مشاور یا روانشناس،رسیدن به استقلال نیست بلکه دنبال راهی برای حفظ روابطشان هستنو یا اینکه متخصصی برای زندگی آنها تصمیم بگیرد.

نحوه برخورد صحیح با شخصیت های وابسته:

در برخورد با شخصیت وابسته او را مطیع،فروتن،موافق دائمی درمی‌یابید که به افراد دیگر اجازهمی‌دهد در تصمیمات مهم زندگی آنها دخالت کنند.
زیرا اعتماد به نفس بالایی ندارند،قادر به اداره زندگی خود بطور مستقل نیستند.
شخصیت‌ های وابسته در روابطشان با رفتارهای مطیعانه وخوش مشرب افراطی سعی می‌کنند که هیچکس نتواند خواهان ترک اجتماعی با آنها باشد وهرگونه تنهایی و رها شدن به حال خود،احساسات خالی بودن واضطراب بیش از اندازه را در آنها بوجود می‌آورد.
روابط این بیماران محدود به کسانی است که به آنها اتکا دارد.

اگر قصد ازدواج با شخصیت وابسته را دارید باید دانید که نکته ی مهم در برخورد با شخصیت های وابسته این است که این افراد پذیرفتن هر نوع بد رفتاری دیگران نسبت به خودشان بدون اعتراض است. اگر این بیماران والدین یا همسر سلطه‌جو داشته باشند، والدین مسلط احساس سودمندی ، قدرت و شایستگی نموده، بطور ناخواسته این رفتار را در فرزندان شان دامن می‌زنند و همسران مسلط احتمالا به سوء استفاده‌های بدنی و جسمی آنها مبادرت می کنند؛ بدون اینکه با اعتراض یا ترک جسورانه آنها روبرو شوند.

درمان اختلال شخصیت وابسته:

مقالات و كتاب هايي كه درباره درمان اختلال شخصیت وابسته نوشته شده اند بيشتر توصيفي هستند؛ براي نشان دادن اين كه يك روان درماني خاص موثر واقع مي شود يا نه، تحقيقات اندكي شده است.
درمانجويان مبتلا به اختلال شخصيت وابسته، به اين دليل كه خوب به حرف هاي درمانگر توجه مي كنند و دوست دارند مسئوليت حل مشكلات خود را به درمانگر واگذاركنند، ممكن است درمانجوياني ايده آل به نظر برسند كه هر درمانگري دوست دارد با آنها كار كند، اما حرف گوش كني آنها يكي از اهداف اصلي روان درماني را نفي مي كند.

بنابراين مشاوره و روان درمانی، به تدريج و همراه با افرايش اعتماد به نفس درمانجو در داشتن توانايي تصميم گيري به تنهايي، پيش مي رود.
درمانگر بايد دقت كند كه درمانجو بيش از حد به او وابسته و متكي نشود.

برچسب ها
نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن