روانشناسیسلامت و تندرستی

شب ادراری کودکان و بُعد روانی آن

شب ادراری یا انورزیس شبانه به خروج غیر ارادی ادرار در هنگام خواب شب گفته می‌شود. انورزیس یک اصطلاح پزشکی است که به ادرار بی‌اختیار چه در طول روز و چه به صورت شب ادراری گفته می‌شود.

شب ادراری کودکان دلایل گوناگونی دارد که برخی از آن ها جنبه جسمی و برخی دیگر جنبه روحی و روانی دارند. در اغلب موارد کودک با هر دو مسئله درگیر است.

نوع برخورد در شب‌ادراری بسیار مؤثر است. مطمئن باشید کودکان بعد از 2 سالگی آرام‌آرام می‌آموزند که اندام‌های تناسلی را منقبض کنند و ادرارشان را نگه دارند.
گاهی در طول روز هنگام بازی، کودکان شلوار خود را خیس می‌کنند. در این مواقع مادر نباید وحشت‌زده برخورد کند.

شب‌ادراری کودکان ممکن است جنبه جسمی یا روحی- روانی داشته باشد اما متخصصان توصیه می‌کنند که کودکان مبتلا به این مشکل، در ابتدا به متخصصان مجاری ادرار مراجعه کنند.

انواع شب اداری

شب ادراری اولیه بیشتر جنبه ارثی دارد و از ابتدا بوده و قطع نشده است.

شب ادراری ثانویه بعدها در اثر یک عامل به وجود می آید.
درباره شب ادراری ثانویه حتما باید علت اصلی درمان شود، مانند درمان عفونت ادراری، رفع سندرم‌های خودایمنی و بیماری‌های آلرژیک، درمان بیماری‌های متابولیک مثل دیابت و… .

شب ادراری کودک

گاهی شب‌ادراری نشانه اعتراض کودک است

بخش عمده دلایل غیرجسمی، موضوعات عاطفی است که به توجه والدین بازمی‌گردد.
در این زمینه باید وارد موضوعاتی مانند ارتباط کودک با والدین شد.
جای خواب فرزند مهم است که شاید چندان به این موضوع توجه نمی‌کنند.
مثلاً چند فرزند در خانه زندگی می‌کنند و تخت‌های جدا دارند؛ جای یک کودک مناسب یا مشابه سایر کودکان نیست.
نوع ارتباط والدین به‌ویژه مادر با کودک در طول روز خیلی مهم است.

در مواردی ارتباط والدین و کودک، فشارآور است

گاهی این ارتباط پیامی را انتقال می‌کند که تو خیلی اشکال داری و خطا می‌کنی. در این رابطه به‌صورت مداوم کودک زیر سؤال است و به او امر و نهی می‌شود.
این حالت‌ها نشان می‌دهد که عاطفه مادر نسبت به کودک منفی است.
در صورتی‌که کودکان با یک‌بار تذکر موارد منفی و چند بار دیدن و بیان کردن نکات مثبت، متوجه می‌شوند که موضوع منفی را نباید انجام دهند.

مادر نباید وحشت‌زده برخورد کند

نوع برخورد در شب‌ادراری بسیار مؤثر است.
مطمئن باشید کودکان بعد از 2 سالگی آرام‌آرام می‌آموزند که اندام‌های تناسلی را منقبض کنند و ادرارشان را نگه دارند.
گاهی در طول روز هنگام بازی، کودکان شلوار خود را خیس می‌کنند. در این مواقع مادر نباید وحشت‌زده برخورد کند.
حتی اگر می‌تواند کودک را راهنمایی و بغل کند و به سمت سرویس بهداشتی ببرد و اگر مقدار کمی از ادرار باقی مانده باشد، در آن‌جا تخلیه کند.

«باز هم شلوارت را خیس کردی»؛ یعنی تو مقصری

زمانی که مادر می‌گوید: «باز هم شلوارت را خیس کردی»؛ یعنی تو مقصر هستی.
تو اشتباه کردی و باز هم به حرف من گوش ندادی.
ما عوامل جسمی و عاطفی را به عنوان یک مادر در نظر نمی‌گیریم و به کودک حمله می‌کنیم؛ به این معنا که مجرم و مقصر اصلی تو هستی.
در صورتی‌که این‌طور نیست و در این زمینه عوامل جسمی و فیزیولوژیک، عاطفی و ارتباطی نقش دارند.
این‌که کودک چه جایگاهی داشته باشد و مادر چه خلقی داشته باشد، همه مؤثر هستند.
زمانی که به کودک می‌گوییم شلوارت را خیس کردی، به این معنی است که تو می‌توانستی خیس نکنی و خیس کردی.
یعنی تو عمداً این کار را کردی.
باید به مادران بگوییم که موضوعاتی مانند از شیر گرفتن و از پوشک گرفتن کودک و مستقل شدن او برای نگهداری ادرار و مدفوع، نیاز به حوصله و برخورد آرام و منطقی دارد.

کودک در حین بازیگوشی و خواب کنترلی روی ادرار خود ندارد

کودک در حین بازیگوشی فراموش می‌کند که‌ فشار ادرارش بیشتر می‌شود.
از طرفی اندام‌های تناسلی‌اش هم مثل دوران نوجوانی و جوانی قوی نیست که بتواند کنترل کند.
در خواب هم قدرت ارادی ندارد که بتواند ادرار خود را کنترل کند.
گاهی ممکن است تخلیه ادرار اتفاق بیفتد و حتی نیمی از مثانه خالی شود.
اما اگر متوجه چنین وضعیتی شدیم، باید نوع برخوردمان آرام باشد و به جای «تو شلوارت را خیس کردی.» بگوییم «آخ! آخ! شلوارت خیس شد»؛ یعنی منظورمان این است که تو تنها مقصر نیستی.
من هم که دیشب حواسم به خوراکی‌های تو نبود، مسؤولم.
با آرامش شلوارش را عوض می‌کنیم. حتی صحبت‌های دیگری مطرح می‌کنیم تا نشان دهیم حواس‌مان نیست که مشکل جدی و شدیدی رخ داده است.

شب‌ادراری زمینه‌ای بسیار عالی برای تربیت کودک است

دائمی با اشاره به زمینه تربیتی که شب‌ادراری ایجاد می‌کند، ادامه داد: اتفاقاً شب‌ادراری، زمینه‌ای بسیار عالی برای تربیت کودک است.
تربیت از این جهت که ما با خطاهای کودک به تندی برخورد نکنیم. خطاهایی که غیرعمدی است.
حتی می‌گوییم اگر بچه وسیله‌ای را پرت می‌کند، به خاطر ناکامی است که ما به‌وجود آورده‌ایم.
زیاد از حد به خواسته‌هایش توجه کردیم و حالا اگر یک خواسته‌ای را برآورده نکنیم، ممکن است چیزی را بشکند یا پرتاب کند.
آن‌جا هم کودک مقصر نیست بلکه ما در ابتدا او را بد تربیت کردیم.

در موضوعات مشکل‌زا جنبه روانی کودک رشد می‌کند

در مورد کودکی که دائماً شب‌ادراری دارد، می‌توانیم از روش‌های شرطی استفاده کنیم.
مثلاً وقتی خیس شد از یک زنگ ملایمی استفاده کنیم که اگر کودک بیدار شد و حتی 10 درصد از ادرار باقی مانده، بتواند آن را در سرویس بهداشتی تخلیه کند.
همین خیلی خوب است. ممکن است کودک بگوید مامان یک ذره مانده است.
باید مادر بگوید اشکالی ندارد الان به دستشویی می‌برمت. او را در آغوش بگیریم.

دستش را نکشیم. به شکلی رفتار نکنیم که همه بفهمند. آبرویش را نبریم.
در موضوعات مشکل‌زاست که جنبه روانی کودک با نوع ارتباطی که از مادر می‌بیند، رشد می‌کند.
وقتی کودک دچار مشکل می‌شود، ما باید عاطفه و آرامش و سعه‌صدر و آگاهی داشته باشیم.

برچسب ها
نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن